هویت طلبی زیباکلام

اخیراً آقای زیباکلام در نامه ای به آقای خاتمی مواردی را گوشزد نموده که به نوعی مواضع زمان شکل گیری اصلاحات در 76 را از سوی اصولگرایان و کیهانیان تداعی می کند.

در آن سالها اصلاحطلبان با پیروزی قاطع بر اصولگرایان گفتمانی را آغاز کردند و تا مدتی رقیب در شوک سیاسی از انتخابات فرو رفته بود و به تدریج با بازسازی خود و بهره بردن از اهرمهای قدرت در بخشهایی از حاکمیت طوری برنامه ریزی کردند تا اصلاحات در گفتمان خود نتواند موفقیتی داشته باشد و سوالاتی را مطرح کرده و نظر داشتند چالشی سیاسی اجتماعی برای اصلاحطلبان بوجود آورند که اساسی ترین آن اشاره به «هویت جریان اصلاحات» داشت و البته با تبیین و تقریر آقای خاتمی و سایر اصلاحطلبان و در مجامع دانشگاهی و روشنفکری و محافل سیاسی و احزاب بطور گسترده پاسخهای لازم و مستدل داده شد که در راس آنها دموکراسی خواهی برجسته بود و در هر انتخاباتی از پس از آن دوره تا کنون بر همین هویت تاکید شده است طوری که رقیب اصولگرا هم در مواردی مجبور شده برای عقب نماندن از قافله اگر به خلاف هم باشد شعار دموکراسی سر دهد.

جای تعجب است که آقای زیبا کلام بیست سال بعد باز هم از اصلاحطلبان مطالبه هویت می کند و درس هم می دهد که « ....دموکراسی میبایستی در رأس مطالبات اصلاحطلبان قرار بگیرد. به گونهای که دموکراسیخواهی به تدریج بدل به بارزترین هویت جریان اصلاحات شود.» مگر غیر از این بوده گرچه بخاطر ساخت قدرت و چنگ انداختن نهادهای انتصابی بر بعضی از مناصب فشارها و تهدیدها بسیار بوده و سعی کرده اند به هر نحو ممکن این مطالبه را عقیم بگذارند و مردم را ناامید نمایند و تا حدودی هم موفق شده اند اما اینکه آقای زیبا کلام سخن دو دهه پیش کیهان را به روزرسانی می کند شک و شبهه ای بوجود می آورد زیرا حضرت ایشان که در همه موارد نظراتی ایراد می کنند بعید است به این امر واقف نباشند در حالی که امروز از هر فرد غیر سیاسی هم که سوال شود هویت اصلاحطلبی چیست اولین پاسخ «دموکراسی خواهی» است و همانطور که اشاره شد تحقق آن بحث دیگری است که به ساختار قدرت و دسیسه ها و نفوذ افرادی در نظام بر می گردد.

آقای زیبا کلام می فرماید:« علیرغم آنکه بیش از دو دهه از شکلگیری اصلاحات میگذرد اما بسیاری از رایدهندگان نمیدانند خواستههای این جریان کدام هستند و اساسا چه تفاوتی میان آنان با اصولگرایان وجود دارد» آیا ایشان این دو دهه مورد اشاره را قبول دارند و تهاجم و محدودیتها و خشونتها و حوادث کوی دانشگاه و بستن فله ای روزنامه ها و ترور حجاریان و ماجرای مجلس ششم و رد صلاحیتها و اتفاقات 88 و موج احضار و بازداشت بزرگان اصلاحات و حصر و ممنوعیتها و ...... خشونتها و بر هم زدن مجالس و مراسم اصلاحطلبان و ..... را تعمداً فراموش می کنند که همه بخاطر آزادی و دموکراسی بوده که می گوید: «.... بعد از گذشت بیست سال ما هنوز نتوانستهایم یک هویت مشخص ترقیخواهانه برای خودمان خلق نماییم. خواستههای مشخص اصلاحطلبان که آنها را در جایگاه یک جریان دمکراتیک و ترقیخواه قرار میدهد کدام هستند؟ بیهویتی جریان اصلاحات را نه میتوانیم بر گردن اصولگرایان بیفکنیم، نه روحانی، نه شورای نگهبان و نه نظارت استصوابی. ما هنوز نتوانستهایم یک شعار استراتژیک برای اصلاحطلبی که به صورت شناسنامه و هویت آن درآمده باشد ایجاد نماییم.»

چهل عهد قرآنی* صدیق قطبی...